Boşanma davalarında eşlerin en çok merak ettiği konulardan biri evlilik sırasında alınan ev, araba ve diğer malvarlıklarının boşanma sonrasında nasıl değerlendirileceğidir.
Burada öncelikle boşanma davası ile mal rejiminin tasfiyesinin birbirinden farklı hukuki meseleler olduğunu belirtmek gerekir.
Evlilikte Alınan Her Mal Otomatik Olarak Yarı Yarıya mı Paylaşılır?
Hayır.
Türk hukukunda yasal mal rejimi, edinilmiş mallara katılma rejimidir. Ancak bir malın evlilik sırasında alınmış olması tek başına “malın yarısı diğer eşindir” şeklinde basit bir sonuç doğurmaz.
Malın edinildiği tarih, nasıl finanse edildiği, kişisel mal niteliğinde olup olmadığı, kredi kullanılıp kullanılmadığı, kişisel mallardan ödeme yapılıp yapılmadığı ve mal rejiminin sona erdiği tarih gibi birçok husus değerlendirilir.
Boşanma Davası Açılınca Mal Rejimi Ne Zaman Sona Erer?
Türk Medeni Kanunu’nun 225. maddesine göre mahkemece evliliğin boşanma sebebiyle sona erdirilmesine karar verilmesi hâlinde mal rejimi dava tarihinden geçerli olmak üzere sona erer.
Bu nedenle boşanma davasının açıldığı tarih, mal rejiminin tasfiyesi açısından son derece önemlidir.
Evin Tapusu Sadece Eşlerden Birinin Üzerineyse Ne Olur?
Bir evin tapusunun yalnızca eşlerden birinin adına kayıtlı olması, diğer eşin hiçbir hakkı bulunmadığı anlamına gelmez.
Malın edinilmiş mal niteliğinde olması ve kanuni şartların gerçekleşmesi hâlinde diğer eşin mal rejiminin tasfiyesinden kaynaklanan alacak hakkı gündeme gelebilir.
Burada mülkiyet hakkı ile mal rejiminden kaynaklanan alacak hakkını birbirinden ayırmak gerekir.
Araba İçin de Aynı Kurallar Geçerli mi?
Evet. Araçlar da mal rejiminin tasfiyesi kapsamında değerlendirilebilir.
Aracın hangi tarihte alındığı, ödeme kaynağı, kredi kullanılıp kullanılmadığı, varsa kişisel maldan yapılan katkılar ve diğer hususlar değerlendirilerek tasfiye hesabı yapılabilir.
Kişisel Mal ile Edinilmiş Mal Arasındaki Fark Nedir?
Miras yoluyla edinilen mallar, karşılıksız kazanımlar ve evlilikten önce sahip olunan bazı malvarlığı değerleri kural olarak kişisel mal kapsamında değerlendirilebilir.
Buna karşılık evlilik süresince çalışma karşılığı elde edilen gelirlerle edinilen mallar, yasal mal rejiminin koşulları çerçevesinde edinilmiş mal olarak değerlendirilebilir.
Ancak her olayda ödeme kaynağı ve malın hukuki niteliği ayrıca incelenmelidir.
Sonuç
Boşanma sırasında ev veya araba bulunması, otomatik olarak taşınmazın veya aracın yarı yarıya bölüneceği anlamına gelmez.
Mal rejiminin tasfiyesi; malın edinildiği tarih, niteliği, finansman şekli ve tarafların katkıları gibi birçok unsur dikkate alınarak hesaplanır.
Bu nedenle özellikle yüksek değerli taşınmaz ve araçlar bakımından boşanma davasından ayrı olarak mal rejiminin tasfiyesi yönünden hukuki değerlendirme yapılması önemlidir.
Bu yazıda yer alan bilgiler Türk Medeni Kanunu (TMK) m. 218, m. 219, m. 220 ve m. 225 hükümleri esas alınarak hazırlanmıştır. Boşanma sürecinde mal rejimi ve tasfiye konusunda boşanma davaları sayfamızdan daha fazla bilgi alabilir, sorularınız için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Yazar: Av. İlay Ölmez, Elazığ
Sık Sorulan Sorular
Evlilik sırasında alınan her mal otomatik olarak yarı yarıya mı paylaşılır?
Hayır. Malın edinildiği tarih, finansman şekli, kişisel mal niteliğinde olup olmadığı ve mal rejiminin sona erdiği tarih gibi birçok husus birlikte değerlendirilir; evlilik sırasında alınmış olmak tek başına yarı yarıya paylaşım sonucu doğurmaz.
Boşanma davası açılınca mal rejimi ne zaman sona erer?
Mahkemece boşanmaya karar verilmesi hâlinde mal rejimi, dava tarihinden geçerli olmak üzere sona erer (TMK m. 225). Bu nedenle dava tarihi, tasfiye hesabı açısından önemlidir.
Evin tapusu sadece eşlerden birinin üzerineyse diğer eşin hiç hakkı olmaz mı?
Hayır. Tapunun yalnızca bir eşin üzerine kayıtlı olması, diğer eşin mal rejiminin tasfiyesinden kaynaklanan alacak hakkını ortadan kaldırmaz; belirleyici olan malın edinilmiş mal niteliğinde olup olmadığıdır (TMK m. 219).
Araba için de aynı kurallar geçerli mi?
Evet. Edinilmiş mallara katılma rejimi taşınır ve taşınmaz tüm mal varlığını kapsar (TMK m. 218); aracın alım tarihi, ödeme kaynağı ve varsa kişisel maldan yapılan katkılar aynı şekilde değerlendirilir.
Kişisel mal ile edinilmiş mal arasındaki fark nedir?
Miras veya bağış yoluyla edinilen mallar ile evlilikten önce sahip olunan mallar kişisel mal sayılır (TMK m. 220); evlilik süresince çalışma karşılığı elde edilen gelirlerle alınan mallar ise edinilmiş mal kapsamındadır (TMK m. 219).