Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracı ile kiraya veren arasındaki ilişki, Türk Borçlar Kanunu’nun kira hükümleri kapsamında değerlendirilir. Son yıllarda özellikle kira bedelleri, tahliye, ihtiyaç nedeniyle tahliye ve kira artışı uyuşmazlıkları oldukça sık gündeme gelmektedir.
Ev Sahibi İstediği Zaman Kiracıyı Çıkarabilir mi?
Hayır. Kiraya verenin yalnızca “evi satacağım” veya “artık kiracı istemiyorum” demesi, tek başına kiracının derhal tahliye edilmesini sağlamaz. Türk Borçlar Kanunu m. 350 uyarınca kiraya veren, kiralananı kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya kanun gereği bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler için konut ya da işyeri gereksinimi sebebiyle kullanma zorunluluğu varsa veya kiralananın yeniden inşası ya da esaslı onarımı gerekip bu süreçte kullanımı imkânsızsa, belirli sürelerde dava açarak tahliye talep edebilir. Bu sebepler dışında kiracının rızası olmadan tahliyesi mümkün değildir.
Ev Satılırsa Kiracı Çıkmak Zorunda mı?
Hayır, kural olarak değildir. Türk Borçlar Kanunu m. 310 uyarınca kiralanan herhangi bir sebeple el değiştirirse, yeni malik kira sözleşmesinin tarafı olur; yani satış, kira ilişkisini kendiliğinden sona erdirmez. Ancak Türk Borçlar Kanunu m. 351 uyarınca yeni malik, taşınmazı kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya bakmakla yükümlü olduğu kişiler için konut veya işyeri gereksinimi nedeniyle kullanmak zorundaysa, edinme tarihinden itibaren bir ay içinde kiracıya yazılı bildirimde bulunmak koşuluyla, altı ay sonra açacağı bir davayla kira sözleşmesini sona erdirebilir.
Kira Bedeli İstenilen Oranda Artırılabilir mi?
Hayır. Türk Borçlar Kanunu m. 344 uyarınca yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak artış, tarafların anlaşması olsa da olmasa da, bir önceki kira yılındaki tüketici fiyat endeksinin oniki aylık ortalamalarına göre değişim oranını geçemez. Taraflarca anlaşma yapılmamışsa bu oran hâkim tarafından hakkaniyete göre belirlenir. Bu sınırı aşan bir artış talebi hukuken geçerli değildir.
Kiracı ve ev sahibi arasındaki uyuşmazlıklar, somut olayın şartlarına göre değerlendirilmesi gereken teknik süreçler içerir. Elazığ’da kira hukuku, tahliye ve gayrimenkul uyuşmazlıkları hakkında danışmanlık için Gayrimenkul Hukuku sayfamızı inceleyebilir veya iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Yazar: Av. İlay Ölmez, Elazığ
Sık Sorulan Sorular
Ev sahibi kiracıyı istediği zaman çıkarabilir mi?
Hayır. Türk Borçlar Kanunu m. 350 uyarınca kiraya verenin tahliye talep edebilmesi için kanunda öngörülen gereksinim, yeniden inşa veya esaslı onarım gibi sebeplerin bulunması ve bu sebeplerin belirli sürelerde dava yoluyla ileri sürülmesi gerekir.
Ev satılınca kiracı hemen çıkar mı?
Hayır. Türk Borçlar Kanunu m. 310 uyarınca satış, kira ilişkisini kendiliğinden sona erdirmez; yeni malik kira sözleşmesinin tarafı olur. Yeni malik ancak Türk Borçlar Kanunu m. 351’de öngörülen gereksinim şartlarını taşıyorsa ve bildirim süresine uyarsa tahliye davası açabilir.
Kiracı kirayı ödemezse ne olur?
Türk Borçlar Kanunu m. 315 uyarınca kiracı, kira bedelini ödemezse kiraya veren yazılı bildirimde bulunarak konut ve çatılı işyeri kiralarında en az otuz günlük süre vermek zorundadır. Bu süre içinde ödeme yapılmazsa kiraya veren sözleşmeyi feshedebilir.
Ev sahibi kendi ihtiyacı için tahliye isteyebilir mi?
Evet. Türk Borçlar Kanunu m. 350 uyarınca kiraya veren, kiralananı kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya kanun gereği bakmakla yükümlü olduğu kişiler için konut ya da işyeri gereksinimi nedeniyle kullanma zorunluluğu varsa, belirli sürelerde dava açarak tahliyeyi talep edebilir.