Gayrimenkul satın alma sürecinde “kapora” adı altında ödeme yapılması son derece yaygındır. Ancak kaporanın hangi amaçla verildiği ve tarafların bu ödemeye hangi hukuki sonucu bağladığı büyük önem taşır.
Kapora Vermek Ne Anlama Gelir?
Halk arasında “kapora” olarak adlandırılan ödeme, somut olayın özelliklerine göre cayma parası, sözleşme ilişkisi kapsamında verilen bir bedel veya teminat niteliğinde değerlendirilebilir. Hukukumuzda bu ayrım bağlanma parası (TBK m. 177) ile cayma parası (TBK m. 178) arasında yapılır; ikisinin hukuki sonuçları birbirinden farklıdır.
Bu nedenle yalnızca dekontta “kapora” yazması, ödemenin hukuki niteliğini her durumda tek başına belirlemez.
Kapora Verirken Yazılı Belge Yapılmalı mı?
Kesinlikle tavsiye edilir.
Belgede;
- Taşınmazın açık bilgileri
- Satış bedeli
- Ödenen miktar
- Ödemenin niteliği
- Satışın gerçekleşmemesi hâlinde ne olacağı
- Tarafların yükümlülükleri
- Ödeme tarihi
açıkça belirtilmelidir.
“Kapora Yanar” Denilmesi Yeterli mi?
Her olayda otomatik olarak “kapora yanar” sonucuna varılamaz.
Tarafların yaptığı sözleşmenin içeriği ve ödemenin hukuki niteliği incelenmelidir; ödemenin bırakılması veya iki katının iadesi sonucu ancak taraflarca cayma parası kararlaştırılmışsa uygulanır (TBK m. 178). Bağlanma parası niteliğindeyse bu sonuç doğmaz.
Özellikle taşınmaz satışının henüz resmi şekilde gerçekleştirilmediği durumlarda, tarafların yaptığı ön anlaşmanın hukuki geçerliliği ayrıca değerlendirilmelidir.
Satıcı Vazgeçerse Ne Olur?
Satıcının vazgeçmesi hâlinde hangi hukuki sonuçların doğacağı, tarafların yaptığı anlaşmaya ve ödemenin hukuki niteliğine göre belirlenir.
Bu nedenle “Kapora verdim, kesin iki katını alırım.” şeklindeki genelleme her olay için doğru değildir.
Bu yazıda yer alan bilgiler Türk Borçlar Kanunu (TBK) m. 177, m. 178 ve Türk Medeni Kanunu (TMK) m. 706 hükümleri esas alınarak hazırlanmıştır. Gayrimenkul alım satım süreçleri hakkında gayrimenkul hukuku sayfamızdan daha fazla bilgi alabilir, sorularınız için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Yazar: Av. İlay Ölmez, Elazığ
Sık Sorulan Sorular
Kapora verirken açıklama kısmına ne yazılmalı?
Taşınmaz ve ödemenin amacı mümkün olduğunca açık şekilde belirtilmelidir.
Kapora elden verilebilir mi?
Verilebilir; ancak ispat açısından banka yoluyla ve açıklamalı ödeme yapılması daha güvenlidir.
Satıcı evi başkasına satarsa kapora geri alınabilir mi?
Somut olayda tarafların anlaşması ve ödemenin hukuki niteliği incelenmelidir.
Kapora ile taşınmaz satış sözleşmesi aynı şey midir?
Hayır. Kapora ödenmesi tek başına taşınmaz mülkiyetini devretmez; taşınmaz devrine ilişkin sözleşmelerin geçerli olması resmî şekilde yapılmasına bağlıdır (TMK m. 706).