Tapu kaydının gerçek hukuki durumu yansıtmadığı durumlarda gündeme gelen önemli davalardan biri tapu iptal ve tescil davasıdır.
Bu dava tek tip bir uyuşmazlık değildir. Davanın hukuki sebebi, olayın özelliklerine göre değişebilir.
Tapu İptal ve Tescil Davası Nedir?
Tapu iptal ve tescil davası, hukuka aykırı veya gerçek hukuki durumu yansıtmayan tapu kaydının iptal edilerek taşınmazın gerçek hak sahibi adına tescil edilmesinin talep edildiği dava türüdür. Tescilin gerçek hukuki duruma aykırı olduğu hâllerde, bundan zarar gören kişi tescilin düzeltilmesini dava edebilir (TMK m. 1025).
Örneğin bir taşınmazın gerçekte kendisine ait olduğunu ileri süren kişi, şartları varsa tapu kaydının iptali ve adına tescil talebinde bulunabilir.
Hangi Durumlarda Açılabilir?
Olayın niteliğine göre;
- Miras uyuşmazlıkları
- Muris muvazaası
- Yolsuz tescil
- Vekâlet görevinin kötüye kullanılması
- Sahte işlem
- Hukuka aykırı devir
- Bazı kadastro uyuşmazlıkları
gibi farklı hukuki sebepler gündeme gelebilir.
Ancak her tapu uyuşmazlığında aynı hukuki sebebe dayanılması mümkün değildir.
Muris Muvazaası Nedir?
Özellikle miras uyuşmazlıklarında karşılaşılan önemli bir durumdur.
Örneğin miras bırakanın gerçekte bağışlamak istediği taşınmazı tapuda satış gibi göstermesi ve mirasçılardan mal kaçırma amacı taşıması hâlinde, somut olayın koşullarına göre muris muvazaası iddiası gündeme gelebilir. Bu iddianın hukuki temelini, sözleşmelerde tarafların gerçek iradesinin esas alınmasını düzenleyen muvazaa hükmü (TBK m. 18) ile 1.4.1974 tarihli Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı (1974/1 E., 1974/2 K.) oluşturur.
Tapu İptal Davasında Sadece Tapu Kaydı Yeterli mi?
Her zaman değil.
Uyuşmazlığın niteliğine göre;
- Banka kayıtları
- Resmi belgeler
- Sözleşmeler
- Tanık anlatımları
- Bilirkişi incelemesi
- Keşif
- Tapu işlem belgeleri
gibi deliller önem kazanabilir.
Bu yazıda yer alan bilgiler Türk Medeni Kanunu (TMK) m. 1025, Türk Borçlar Kanunu (TBK) m. 18 ve 1.4.1974 tarihli Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı (1974/1 E., 1974/2 K.) esas alınarak hazırlanmıştır. Tapu iptal ve tescil süreçleri hakkında tapu iptali ve tescil sayfamızdan daha fazla bilgi alabilir, sorularınız için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Yazar: Av. İlay Ölmez, Elazığ
Sık Sorulan Sorular
Tapu iptal ve tescil davası ne kadar sürer?
Davanın süresi mahkemenin iş yüküne, uyuşmazlığın niteliğine ve delillere göre değişir.
Tapu iptal davası açmadan önce tapuya tedbir konulabilir mi?
Somut olayın şartları oluştuğunda ihtiyati tedbir talep edilebilir (HMK m. 389).
Miras nedeniyle tapu iptal davası açılabilir mi?
Evet, ancak hangi hukuki sebebe dayanılacağı olayın özelliklerine göre belirlenmelidir.
Tapu kaydının yanlış olduğunu düşünen herkes dava açabilir mi?
Hayır. Davacının hukuki yararı ve ileri sürdüğü hakkın hukuki dayanağı bulunmalıdır (HMK m. 114).